Educatieve Visie
De Nollen is de ontmoetingsplek voor iedereen die meer wil ontdekken en leren over kunst en de natuur. Jong en oud wordt bij ons ondergedompeld in een wereld van zien, doen en beleven.
Volgens van de Wint moet de kunstenaar dingen zelf ontdekken en op eigen waarneming baseren. Experiment en proces komen op de eerste plaats, ‘eindproduct’ en verkoopbaarheid mogen geen rol spelen. We stimuleren daarom een onderzoekende en wetenschapswijze houding. Met echte natuurobjecten en relevante kunstonderwerpen om te verwonderen en onderzoeksvaardigheden te ontwikkelen.
We gebruiken verwondering als vertrekpunt om te leren. Van de Wint zag deze plek als zijn laboratorium voor de kunst. ‘Wat iemand ook weet en wat iemand ook voelt, er is altijd meer om enthousiast over te zijn, meer om te leren en meer om te onderzoeken’.
Stichting De Nollen probeert met hun kunsteducatie leergebieden te verbinden en hiermee een unieke waarde toe te voegen aan het curriculum van een school. Leerlingen krijgen zo de kans zich niet alleen cognitief, maar bijvoorbeeld ook creatief en sociaal-emotioneel te ontwikkelen. Tijdens alle workshops is er plaats voor verwondering, verbeelding en creativiteit, voor reflectie op jezelf en voor betekenisvol leren.
De Nollen biedt de mogelijkheid om te laten zien dat de monumentale werken van Van de Wint toch heel toegankelijk zijn, uitdagend om aan te raken, doorheen te lopen en te ondergaan. Met zijn ‘ervaringskunst’ heeft De Nollen een sociaal maatschappelijke functie in de regio en is het in staat een kwalitatief hoogwaardig educatief programma aan te bieden aan het basis- en voortgezet onderwijs.
Het educatieplan is gebaseerd op vier pilaren. Waarmee we een bijdrage willen leveren aan de ontwikkeling van kinderen. Die opgroeien in een tijd die razendsnel verandert.
- Ervaren
- Onderzoeken
- Ontwerpen
- Reflecteren
Workshops
KleuterLab
Met zijn ‘ervaringskunst’ is De Nollen bij uitstek een plek om de wereld te ontdekken. Peuters en kleuters hebben de natuurlijke drang om te verkennen. Hierbij zetten ze hun zintuigen in en spelenderwijs vullen ze hun bibliotheek van ervaringen. Alles wat ze meemaken, beleven en voelen draagt bij aan hun kijk op de wereld. Onderzoekend leren is een prachtig middel om kinderen te laten ontdekken, te leren van vallen en opstaan en op eigen tempo te laten ontwikkelen.
Kleuren & Vormenjacht! (In ontwikkeling)
Bij een wandeling over de Nollen gaat het om oriëntatie in de ruimte, om afstand, maat en schaal. Maar ook over licht en donker, vormen en kleuren!
De lesopzet
Na een prikkelende rondleiding over De Nollen en het herkennen van vormen en kleuren in de bouwsels, gaan de kinderen aan de slag om zelf een 3-dimensionaal bouwwerk te puzzelen. Ze maken hierbij gebruik van papieren blokken. Om de verschillende blokken te leren kennen, starten we met het nabouwen van enkele bouwwerken.
De blokken hebben een zelfklevende laag. Hierdoor zijn ze zonder lijm(stift) te beplakken en later in het project makkelijk aan elkaar te bevestigen. Om een zijkant te beplakken met gekleurd papier, mogen de kinderen die vorm aftekenen via een sjabloon en vervolgens uitknippen. We helpen de kinderen op weg met oefeningen waarmee we stapsgewijs die maakvaardigheden introduceren.
Na het leren werken met gekleurd papier introduceren we ook gekleurd zand. Van groen tot koper en van blauw tot roze; de keuze is reuze. We stimuleren de kinderen om papier en zand te combineren en leren ze technieken om de kleuren gelaagd toe te passen.
Als laatste opdracht werken we ook aan de tuin rondom het huisje, met onder andere een verdiepende knipoefening. Ter afsluiting bespreken we klassikaal de diversiteit aan gemaakt werk en reflecteren met de groep op het ontwerpproces.
De leerdoelen
- herkennen, benoemen en onderscheiden van diverse platte én ruimtelijke vormen
- maken van een ruimtelijke compositie
- relateren van een platte vorm aan de zijkant van een ruimtelijk figuur
- aftekenen van een vorm met behulp van een sjabloon
- ontwikkelen van knipvaardigheden
- inzetten van kleur en textuur in beeldend werk
- samenwerken in tweetallen en samen keuzes maken in een ontwerpproces
- waarderen van andermans werk
Praktische informatie
● Duur: 2 uur
● Maximaal: 20 leerlingen per keer
● Data: in overleg met school
● Prijs:€ 8,00 p.o (begeleiders zijn gratis)
● Doelgroep: Geschikt voor onderbouw primair onderwijs.
(Groep 1,2,3)
*Wij verwachten vanuit de school 5 begeleiders per 20 leerlingen.
Het lesmateriaal
- zelfklevende 3d-figuren in een doosje *
- bouwkaarten
- sjablonen
- aftekenoefening
- twee knipoefeningen
- handige schaartjes om te leren knippen
- gekleurd papier
- spiegelkarton
- 12 kleuren zand
Workshop Beeldende Vorming
Boutjes en moertjes, oud blik, drijfhout of plastic, het zijn allemaal materialen die opnieuw gebruikt kunnen worden om er iets anders van te maken. Kunst en recycling gaan hand in hand. Kunstenaars transformeren oude, gerecyclede objecten in verbazingwekkende hedendaagse kunstwerken. De trend begon bekendheid te krijgen in de jaren tachtig toen musea en galerieën hun deuren openden voor innovatie in creativiteit.
In dezelfde tijd begon Ruud van de Wint ook van natuurlijke materialen kleine kunstwerkjes en voorstudies te maken. Wat Van de Wint interesseerde was de verbinding tussen het ene element en het andere element. De meeste sculptuur modellen van Van de Wint zijn samengesteld uit een verticale vorm, een stukje hout, een scheepstoeter, een stuk ijzer, waar een organische of geometrische vorm bovenop is geplaatst. Soms ligt het er los op, soms is het vastgedrukt in een stukje gips of klei dat voor de verbinding tussen de twee elementen zorgt. De enige toevoeging is dat van de Wint soms een steen of een stukje hout heeft beschilderd.
Tijdens deze workshop zullen leerlingen net als Ruud van de Wint, met gevonden voorwerpen en natuurlijk materialen uit onze ‘SprokkelShop’ hun eigen kunstwerk maken. Tot slot gaan de leerlingen hun kunstwerken presenteren op hun eigen gekozen sokkel in de Nollentuin. Hierna wordt het werk gefotografeerd en mag het mee naar school in hun eigen portfolio.
Praktische informatie// ‘Gevonden Voorwerpen’
● Duur: 2 uur
● Maximaal: 30 leerlingen
● Data: in overleg met school
● Prijs:€ 6,70 P.O/ € 8,00 V.O leerling (begeleiders zijn gratis)
● Doelgroep: Vanaf groep 3 P.O, onderbouw V.O
Vanuit De Nollen wordt de workshop gegeven door twee CKV docenten. Daarnaast verwachten wij vanuit de school een begeleider per 15 leerlingen.
Doelen
De leerling:
- leert verbindingen maken tussen verschillende materialen
- maakt een kunstwerk van verschillende soorten materiaal, gips en linnen
- leert hun eigen werk te presenteren
Deze workshop sluit aan bij de kerndoelen onderbouw (VO): 40 en 48
LESBRIEF
Workshop Architectuur p.o
Heb je wel eens nagedacht over waar een kunstwerk woont? Sommige schilderijen hangen gewoon aan de muur in een museum. Maar een paar bijzondere kunstenaars zoals Ruud van de Wint vonden dat niet genoeg. Zij wilden dat hun kunstwerk een heel speciaal plekje kreeg – met een eigen kamer, deuren, gangen en zelfs bijzonder licht!
Tijdens de workshop ‘Buitengewone Bouwsels’ maakt de leerling een eigen gebouw (bouwsel) voor een zelfgekozen voorwerp waarvan hij/zij denkt dat deze een speciale plek verdiend.
Praktische informatie// ‘Buitengewone Bouwsels’
● Duur: 2,5 uur
● Max: 20 leerlingen, in groepjes van 2 leerlingen
● Data: in overleg met school
● Prijs:€ 8,00 P.O (begeleiders zijn gratis)
● Doelgroep: middenbouw P.O
Vanuit De Nollen wordt de workshop gegeven door twee CKV docenten. Daarnaast verwachten wij vanuit de school een begeleider per 15 leerlingen.
Na deze workshop kunnen leerlingen:
- maakvaardigheden: zagen, schroeven, prikken, rillen, vouwen
- aftekenen van een vorm met behulp van een sjabloon
- herkennen, benoemen en onderscheiden van diverse platte én ruimtelijke vormen
- maken van een ruimtelijke compositie
- samenwerken in tweetallen
- beargumenteren van eigen ontwerpkeuzes
- waarderen van andermans werk
Het lesmateriaal
- makedo gereedschap
- kartonstroken
- sjablonen
- landschapstegels
LESBRIEF P.O
Workshop Architectuur v.o
Het werk van Ruud van de Wint gaat verder dan beeldende kunst, architectuur en sculpturen. In al zijn producten staat ‘het kijken naar kunst en naar de wereld door ‘de ogen van de kunstenaar’ centraal. In zijn monumentale sculpturengebouwen gaat Van de Wint een dialoog aan met het landschap en de omgeving.
Hoe maak je ruimte voor kunst? Op schaal ontwerpen de leerlingen het antwoord op deze vraag. Voor het maken van deze kleine kunst bouwsels gebruiken ze ruimtelijke elementen zoals trappen, schijven en patronen. De trap vormt de start van het ontwerpproces. Deze krijgen de leerling als bouwpakket en als maakvaardigheden oefening voor het maquette maken. We leren de leerlingen op nette en gemakkelijke wijze snijden en verlijmen zodat deze vaardigheden geen drempel zijn tijdens het ontwerpen.
Na deze oefening kiezen de leerlingen een van de kunstwerken van Ruud van de Wint en krijgen ze een ruime hoeveelheid maquette materiaal ter beschikking om hun ontwerp mee te verbeelden. Ze gaan in samenwerking ontwerpend en onderzoekend aan de slag naar een ruimtelijk ontwerp wat volgens hen past bij het gekozen kunstwerk. Daarvoor denken ze naar over aspecten van architectuur zoals route, schaal, lichtinval, compositie, interactie en beleving.
Praktische informatie// ‘Buitengewone Bouwsels’
● Duur: 2,5 uur
● Max: 20 leerlingen
● Data: in overleg met school
● Prijs: €15 euro per leerling, begeleiders zijn gratis
● Doelgroep: vmbo, havo en vwo (onder- en bovenbouw)
De workshop wordt gegeven door een kunstvak docent en assistent. Daarnaast verwachten wij vanuit de school een begeleider per 15 leerlingen.
De leerdoelen
- ruimtelijk ontwerpen
- ideeën onderzoeken
- verbeelden van ruimtelijke beleving
- relatie tussen verschillende kunstvormen
- afmeten en aftekenen
- rillen en snijden in karton
Het lesmateriaal
- zandbak 25x25cm
- gelaserd bouwpakket trappen en wanden
- schaalfiguren 1:50 en 1:100
- landschapselementen
- maquettekarton
- maquette materiaal (rietjes, houtjes, touw, etc.)
LESBRIEF V.O
Workshop Nieuwe Media
Tijdens deze workshop maken de leerlingen in groepjes van drie een eigen podcast over hun ervaringen op De Nollen. De leerlingen krijgen 12 kaarten mee waarop routines staan beschreven die in musea vaak worden gebruikt tijdens rondleidingen maar ook zeer geschikt zijn voor een mooi gesprek over kunst op De Nollen. De routines stimuleren interactie en laten leerlingen oefenen met 21e eeuwse vaardigheden zoals kritisch denken, creatief denken en samenwerken.
De routines geven ook houvast aan het gesprek over de kunst op De Nollen. Nadat de podcast is opgenomen keren de leerlingen terug naar de ontvangstruimte. Het opgenomen materiaal wordt achteraf gemonteerd door een editor waarna de leerlingen de podcast een week later op Spotify echt kunnen beluisteren, zodat vrienden en familie thuis kunnen meegenieten.
Praktische informatie// ‘Podcast de Nollen’
● Duur: 1,5 uur
● Maximaal: 15 leerlingen
● Data: in overleg met de school
● Prijs:€ 6,70 P.O/ € 8,00 V.O per leerling (begeleiders zijn gratis)
● Doelgroep: Bovenbouw P.O, onderbouw V.O, (kunstgeschiedenis)
De workshops worden gegeven door 5 gidsen van de Nollen. Daarnaast verwachten wij vanuit de school een begeleider per 15 leerlingen.
Eerst krijgen de leerlingen een introductie over het maken van een podcast (15 min) daarna zullen de leerlingen onder begeleiding van hun eigen gids de routine kaarten voltooien op De Nollen (60min). Vervolgens wordt hun podcast gemonteerd door editors van de Nollen. Achteraf zijn de podcast te beluisteren op Spotify.
Doelen
De leerling:
- leert observeren en voorstellingsvermogen gebruiken
- leert te beschrijven en creatief te denken
- leert te analyseren en samenvatten
- leert samen te werken en structuur in een verhaal aan te brengen
- leert verbanden te leggen, vergelijkingen te maken en te reflecteren
Deze workshop sluit aan bij de kerndoelen onderbouw (VO): 1 en 7
LESBRIEF
Workshop Film & Fotografie
Er is geen twijfel over mogelijk dat de Griekse mythologie een van de beroemdste ter wereld is. Vandaag de dag is het nog altijd heel handig om kennis te hebben van de Griekse mythologie. Veel verhalen hebben namelijk hun sporen nagelaten in bijvoorbeeld de kunst en de hedendaagse taal. Verscheidene begrippen en uitdrukkingen uit het hedendaags taalgebruik zijn aan de Griekse mythologie ontleend. Denk bijvoorbeeld aan de tantaluskwelling, de doos van Pandora, of de sisyfusarbeid.
Tijdens de workshop “Verdwaal in een Goddelijk Verhaal’ beginnen we met een rondleiding die ons meeneemt naar een van de meest indrukwekkende werken op de Nollen; het kunstwerk ‘Ether’. Dit kunstwerk leent zijn naam aan de god ‘Ether’ en is het startpunt van deze workshop. Hierna zullen de leerlingen een eigen mythologie uitbeelden door middel van hun ‘Verderkijkdoos’.
Met hun eigen ‘Verderkijkdoos’, mobiele telefoon en tablet maken de leerlingen een complete, kleine, digitale studio waar ze hun eigen gekozen mythe kunt vastleggen met geweldige beelden.
Praktische informatie// ‘ Verdwaal in een Goddelijk Verhaal’
● Duur: 2 uur
● Maximaal: 20 leerlingen
● Data: in overleg met de school
● Prijs: € 6,70 P.O/ € 8,00 V.O per leerling (begeleiders zijn gratis)
● Doelgroep: Vanaf groep 5/6/7/8 P.O, onderbouw V.O
De workshops worden gegeven door 1 gids van de Nollen en 2 docenten. Daarnaast verwachten wij vanuit de school een begeleider per 20 leerlingen.
Eerst krijgen de leerlingen een rondleiding over de Nollen (max. 30 min.) Daarna zullen ze in het Kunstlab werken aan hun beeldverhaal (max. 1,5 uur).
Doelen
De leerling:
- Leert over goden, halfgoden of helden uit het verleden en welke rol ze speelden
- Leert een beeldverhaal te maken
- Leert goed te kijken en samen te werken
- Leert constructies bedenken en techniek te ervaren
- Materiaal te onderzoeken en daarmee te experimenteren
- Leert zijn werk te presenteren
Deze workshop sluit aan bij de kerndoelen onderbouw (VO): 54, 55,56
LESBRIEF
MYTHEN UITKIEZEN
Workshop Tekenen
Clair-obscur is een techniek uit de schilderkunst, film en fotografie waarbij het contrast tussen licht en donker sterker wordt weergegeven dan in het echt het geval is. Clair -obscur is voor Van de Wint tot een symbool geworden. Niet alleen voor de verhouding tussen licht en donker in een schilderij, clair- obscur drukt ook het heldere, rationele en het duistere, irrationele uit. In zijn schilderijen gaat het om de wijze waarop een lichte kleur zich verhoudt tot een donkere kleur. Een lichte kleur komt achter een donkere tevoorschijn of lijkt daar juist achter te verdwijnen.
In het werk van Rembrandt is deze techniek duidelijk zichtbaar. Rembrandt wordt tegenwoordig vaak beschouwd als de “meester van licht en schaduw”. Hij speelde al vroeg met met licht- donker contrasten: fel licht en diepe schaduwen. Het contrastrijke gebruik van licht en schaduw werd handelsmerk van zijn stijl.
Als je een mooi portret wilt maken net als Rembrandt, moet je het eerst tekenen. Een goed gezicht tekenen, waarin de ogen, de neus en de mond precies op de goede plaats zitten, is natuurlijk best moeilijk. Al heel lang gebruiken kunstenaars schema’s als hulpmiddel bij het tekenen van een gezicht. Vandaag gebruiken we wat hulpmiddelen om tijd te winnen!
De leerlingen verkleden zich als een echte barones of rijke bankier uit de 17e eeuw. Ze positioneren zichzelf zo, dat de lichtbron voldoende schaduwwerking vormt op het gezicht. Door een grote hoed te dragen, valt er bijvoorbeeld makkelijk schaduw over het gezicht. Vervolgens maken we een foto en printen we deze uit. We plaatsen de fotoprint op een lightbox en tekenen de foto zo goed mogelijk na op tekenpapier. Zo ontstaan de contouren van en vormen in het gezicht en hoef je alleen nog te bepalen waar de schaduwpartijen plaatst vinden.
Het begint altijd met kijken, wat zie ik nu precies. Dan het ontleden, vormen, diepte, volumes ontdekken. En dan de vertaling naar papier. Daarna is de keus of je met grafietpotlood, houtskool, kleurpotloden of pastelkrijt gaat werken. Tijdens deze workshop leer je zowel de algemene technieken als contrasttechnieken.
Praktische informatie// ‘Vang het Licht’
Tijdens deze workshop krijgt de leerling een introductie over een belangrijke thema’s in het schilderwerk van R.W. van de Wint. Het onderzoeken van licht en donker.
● Duur: 2 uur
● Max: 24 leerlingen
● Data: in overleg met school
● Prijs:€ 6,70 P.O/ € 8,00 V.O per leerling (begeleiders zijn gratis)
● Doelgroep: Vanaf groep 5/6/7/8 P.O, onderbouw V.O
De workshop wordt gegeven door twee kunstvakdocenten. Daarnaast verwachten wij vanuit de school een begeleider per 15 leerlingen.
Doelen
De leerling leert:
- het intens bestuderen van het onderwerp
- contrasttechnieken
- fijn én grof te tekenen
LESBRIEF
Workshop Schilderen// KustKleuren
Ontdek de magische kleuren van de Helderse lucht in deze unieke schilderworkshop!
De workshop “Kustkleuren” neemt je mee op een artistieke reis door de kleurenleer van Johann Wolfgang von Goethe en laat je de bijzondere lichtkwaliteit van Den Helder ervaren. We verkennen hoe Goethe’s kleurentheorie, die uitgaat van de polariteit tussen licht en donker en de emotionele kracht van kleuren, perfect tot uiting komt in de adembenemende luchten boven het Helderse kustlandschap.
Niet voor niets koos kunstenaar Ruud van de Wint deze plek bewust als zijn werkterrein. De unieke geografische ligging van Den Helder, omringd door water, creëert een bijzonder lichtspel dat resulteert in spectaculaire zonsondergangen en een scala aan atmosferische kleurschakeringen die nergens anders te vinden zijn. Van warme oranjetinten en diepe purperrood tot subtiele blauw- en violettonen – hier komt Goethe’s kleurenleer werkelijk tot leven.
● Duur: 2 uur
● Max: 20 leerlingen
● Data: in overleg met school
● Prijs:€ 6,70 P.O/ € 8,00 V.O per leerling (begeleiders zijn gratis)
● Doelgroep: Bovenbouw P.O, onderbouw V.O
De workshop wordt gegeven door twee kunstvakdocenten. Daarnaast verwachten wij vanuit de school een begeleider per 15 leerlingen.
Doelen
De leerling leert over:
- Inzicht in Goethe’s kleurenleer en zijn visie op kleurharmonie en -contrasten
- Observatietechnieken om de subtiele kleurnuances in de Helderse luchten te herkennen
- Praktische schildertechnieken om atmosferische effecten vast te leggen
- Het gebruik van kleur om emotie en stemming in je werk uit te drukken
* Alle prijzen zijn excl. btw. Voor het voortgezetonderwijs en beroepsonderwijs zijn de prijzen excl. btw en 5 % CJP commissie.